Stichting Grond van Bestaan

Stichting Grond van Bestaan innoveert op het gebied van grondeigendom, toegang tot land, pacht en eigendomsrecht. Maar bovenal het transformeren van onze relatie tot land en elkaar.

Ons werk is het anders kijken naar het grondproblematiek en het realiseren van nieuwe oplossingen voor een nieuwe economie. Samen met de initiatieven en lokale gemeenschappen werken we aan het drie-voudig-eigenaarschap.

Grond van Bestaan neemt gronden voor de eeuwigheid duurzaam in beheer namens gemeenschappen en zal nooit meer tot verkoop overgaan.

Hiermee ondersteunen we een nieuwe generatie van boeren en komen we tot regeneratieve oplossingen en een diep herstel van de aarde.

Brondocument

Het brondocument van Grond van Bestaan is de basis voor de samenwerking, de gemeenschappelijke intentie geformuleerd als uitgangspunten op elk van de zes sleutels:
Ik ben, Waarde, Eigendom, Aarde, Relatie en Organisatie.

Een samenvatting uit het brondocument van Stichting Grond van Bestaan

Ik ben

hoedster van de aarde. Ik ben een orgaan waarmee ik grond van zichzelf maak. Daarmee bescherm ik grond tegen verkoop en speculatie. Zo zorg ik ervoor dat zij nooit meer verhandeld en verkocht kan worden binnen vigerende wet- en regelgeving. Dat doe ik door een bewaar-ring te zijn. Door gebruik te maken van mijn dienst wordt geld gecomposteerd en komt zuivere waarde terug. Zorg voor de aarde en sociaal en maatschappelijk gebruik kunnen weer centraal staan doordat de grond onverkoopbaar is. Zo ontstaan plekken waar mensen Vrij, Gelijk en Samen vormgeven aan de toekomst.

Ik wortel mij in liefde en vertrouwen en ben er zodat mensen en de landschappen waar zij in wonen en werken tot bloei kunnen komen. Ik bouw een bewaar-ring voor grond en waak voor haar sociale, duurzame en maatschappelijke gebruik voor alle generaties na ons.

Ik ontwikkel mijzelf tot een expert in het van zichzelf maken van de grond en nieuwe vormen van toewijzen en uitwisselen ervan. Zo bewegen we voorbij privaat eigendom naar relationeel eigenaarschap en verantwoordelijkheid. Ik erken drie relaties die in goed onderling overleg tot afstemming voor gebruik komen; de ondernemers (creatief), de (lokale en bredere) gemeenschap (economisch) en ikzelf als bewaar-ring (juridisch). Ik noem dat het drievoudig eigenaarschap.

Waarde

Ik maak grond vrij van financiële waarde en neem grond in bewaring voor 0,01 euro op de balans. Daarmee haal ik haar uit de markt en uit het financiële systeem om haar als bron van leven te koesteren en ruimte te geven aan de groei van biodiversiteit, gezonde voeding en gemeenschapsleven. Lokale verbondenheid met cultuur en bodemleven staat daarbij centraal.
Gronden komen in gebruik in afstemming met de gemeenschap, ondernemer en bewaar-ring en onder voorwaarden door de gemeenschap gesteld. Grond van Bestaan kan hierin een bemiddelende rol vervullen, de lokale gemeenschap en de ondernemer zijn leidend.

Ik vergroot het bewustzijn op alle aspecten van de zes sleutels waarmee alle relaties ervoor zorgen niet alleen goed voor de grond te zijn maar ook voor de mensen daar op en omheen.

Alle diensten vragen om een gezonde vereffening. We voeren een transparante boekhouding, zijn open over prijzen en zorgen voor een gezonde geef/ontvang balans voor alle relaties die we aangaan, inclusief onszelf. Mogelijke winsten zien wij als maatschappelijke winst en vloeit door naar plekken waar het geld ten goede komt aan onze doelstelling.

Eigendom

Ik beschouw grond, arbeid en kapitaal (waar ik gebruik van maak) als gemeengoed. Ik zorg ervoor dat ons vermogen positief blijft en eventuele buffers die we aanhouden zijn reëel en gaan uit van het streven naar horizontale zorg voor elkaar.

Eén van de motieven om mij te creëren is om nieuwe vormen van eigendom te ontwikkelen, vormen die mens- en aarde-waardig zijn voorbij het huidige absolute eigendomsbegrip nog afstammend van het Romeinse recht. Alle productiemiddelen grond, arbeid en kapitaal zijn een gemeengoed. Ik richt mij primair op de grond waarvoor ik de bewaar-ring ben, waarbij ik het bewustzijn heb dat ook arbeid en kapitaal een nieuwe omgang vragen. Dit vraag ik van mijn deelgenoten, van mijn eigen organisatie en van de bondgenoten die zich bij mij aansluiten. Ik erken daarin de ontwikkelingsprocessen.

Wij nemen als deelgenoten en deelgenootschap eigenaarschap over al onze ervaringen en inzichten en vergroten ons bewustzijn hierover. Dat maakt handelen van binnen naar buiten steeds meer mogelijk.

Organisatie

Ik ben een zich ontwikkelend en steeds lerend organisme van samenwerkende mensen en organiseer mij horizontaal in een cirkel rondom mijn bron, dit brondocument. Daarmee organiseer ik mij zo dat alle mensen binnen mijn organisatie en waarmee ik me verbind zich Vrij, Gelijk en Samen weten. De bron is mijn Gelijk. Deelgenoten hebben hun eigen gelijke toegang tot deze bron. Deelgenoten vinden of creëren hun eigen plek op de cirkel. Zij verbinden zich met de bron en nemen vanuit eigen kracht en passie hun eigen plek in welke zij ook duidelijk omschrijven en verantwoordelijkheid voor nemen. Daartoe schrijven zij een verbintenis. Dit is mijn Vrij. Ik vertrouw erop dat er voor alle mensen een goede plek is, bij mij, of bij een andere organisatie, mijn Gelijk. Met elkaar verzorgen we het geheel en elkaar, dat is mijn Samen.

De besluitvorming waarborgt de initiatiefkracht van het individu in verbinding met de deelgenoten en mijn wezen (de bron) en geeft plezier. Mijn juridische structuur dient als brug voor het deelgenootschap en is zo licht mogelijk, praktisch, handig en dat wat noodzakelijk is voor de vigerende wet- regelgeving doen we.

Relatie

Ik ben me bewust van het belang van relaties en verzorg deze zorgvuldig. Er ontstaan gemeenschappen waarin enerzijds steeds meer ruimte komt voor mensen om te ontwikkelen tot de mens die zij willen zijn en anderzijds stemmen de initiatieven en ondernemingen die zich met mij verbinden steeds beter in goed onderling overleg de productie – de capaciteit van de ondernemer – af op de consumptie - de maatschappelijke en (im)materiële behoeften van de gemeenschap.
Onderlinge betrekkingen tussen mensen kenmerken zich door openheid, vertrouwen en gelijkheid.

Ik eer en vier de relatie, wat er goed gaat en zorg voor een ruimte waarin kan worden uitgesproken wat er schuurt. Zo onderhouden de deelgenoten een zuivere verbinding met elkaar en met mij.
Ik verzorg bronwerk met alle (aspirant) deelgenoten en bondgenoten zodat de bron zelf en de verbinding ermee zich blijft verdiepen alsook de verbinding met en het vertrouwen in elkaar verstevigt.

Aarde

Het leven op aarde is onze leidraad. We laten ons inspireren door de kracht van de natuur en de bron van alle leven(senergie) en zoeken steeds naar harmonie met haar ritme. De kwaliteit van de bodem bepaalt de toekomst van generaties.

Ik mag opbloeien tussen initiatieven en gemeenschappen die de liefde voor de aarde omzetten in het van ‘zichzelf maken’ van de aarde en die zich door de verbinding met mij beoefenen in het drievoudig eigenaarschap van die aarde.

Ik groei en ontwikkel me natuurlijk en respecteer de natuurlijke maat. Ik ga uit van overvloed en eer het belang van diversiteit. Ik erken de processen van leven-dood-leven die we ondersteunen met rituelen. Ik erken en zie de realiteit voor wat ze is en ga daar liefdevol mee om, me ervan bewust zijnde dat mijn essentie deze zelfde realiteit omvormt.

*) Beschreven in het boek Vrij Gelijk & Samenleven van Damaris Matthijsen, lees meer→

Begrippenlijst

Bron: de gemeenschappelijke intentie van elk initiatief waarop mensen aanhaken en gelijke toegang toe hebben.

Brondocument: de basis voor de samenwerking, de gemeenschappelijke intentie geformuleerd als uitgangspunten op elk van de zes sleutels: Ik ben, Waarde, Eigendom, Aarde, Relatie en Organisatie.

Deelgenootschap: een samenwerkingsverband rondom de bron van één organisatie.

Deelgenoten: de mensen die in het deelgenootschap werken en zich met die bron verbinden

Bondgenootschap: een samenwerkingsverband rondom de bron van meerdere organisaties en/ of gemeenschappen die zich met elkaar verbinden op een nieuwe gemeenschappelijke intentie. In concreto: de gemeenschappen en ondernemers met wie Grond van Bestaan een bruikleenovereenkomst tekent en waarvoor wij de grond in bewaring hebben. Ook mogelijke andere samenwerkingspartners waarmee nauwe samenwerking tot stand komt vanuit een gemeenschappelijke intentie, een brondocument, kan een bondgenootschap worden.

Bondgenoten: mensen tussen wie deze samenwerking tot stand is gekomen in het bondgenootschap.

Zes sleutels:

Ik ben: de essentie, identiteit, motief, de grote waarom ben jij op aarde, is dit initiatief op aarde? durven dromen

Waarde: zelf bepaald inzetten van capaciteiten en voorzien in behoeften, producten/diensten, geef/neem balans en juiste vereffening/prijs, verlies en winstrekening, gezonde financiële situatie.

Eigendom: eigenaarschap nemen over ervaringen en deze tot inzicht maken, grond, arbeid en kapitaal in drievoudig eigenaarschap.

Organisatie: juridische structuren, besluitvorming, voor wie en met wie organiseer je, hoe kom je erbij, hoe ga je weg?

Relatie: welk verhaal vertel je, eren en vieren van de relatie, feedback en evaluatiemomenten, vuur voor verbinding, open en transparant, met wie verbind je je, hoe luister je?

Aarde: natuurlijke maat en groei, belang van (bio)diversiteit, leven-dood-leven principe, overvloed, natuurlijk tempo en tijd, dealen met de realiteit.

Korte geschiedenis van Grond van Bestaan 

In 2022 kwam vanuit de Werkgroep Eigentijds Eigendom van Grond (WEEG) een groepje mensen samen; Natasha Hulst, Damaris Matthijsen, Henry Mentink en Evert van Harn. Zij besloten dat het tijd was ook in Nederland te zorgen voor het beschermen van onze grond als een 'common'.

Het initiatief was geboren

Grond van Bestaan kon al vrij snel de stichting van Daan Bendel (St. Upavana) overnemen, met ANBI status, die goed om te vormen was tot onze eigen doelstelling. Natasha (Schumacher Center), Evert (rentmeester) en Daan (landschapsinrichting) namen al vrij snel de uitvoering ervan op zich.

In verband met een subsidieaanvraag voor Voedselpark Amsterdam, kwam er later een bestuurslaag bij, de Raad van Toezicht met daarin Ted van de Bergh (ex Triodos foundation), Marcel Heskes (Squarewise en Landgoed Kleverbergh) en Klarien Klingen (CSA tuin de Wilde Peen en Toekomst boer), Natasha , Evert en Daan bleven de bestuurders.

Termen die in deze eerste periode veel gebruikt werden voor onze doelstelling waren de commons en het model Community Land Trust. De gedachte was lang om daarmee aan te sluiten op het internationale netwerk CLT.

In 2025 vroeg het zittende bestuur Damaris om weer aan te haken in de uitvoerende organisatie. Dat vroeg een herorganisatie geïnspireerd op het gedachtegoed van Vrij, Gelijk & Samen dat door Economy Transformers is uitgewerkt. Lees meer →

Zo zijn zij nu een deelgenootschap met Evert van Harn (Natuurlijk Vastgoed advies), Nellie van den Berg (Financieel Bewust Ondernemen), Eline van de Veen (Zin in Buiten) en Damaris Matthijsen (Economy Transformers). Er is een dienstbaar bestuur op afstand waarin zitting hebben Marcel Heskes, Natasha Hulst en Klarien Klingen. Lees meer →

Wij hebben een brondocument als gemeenschappelijke intentie en ankerpunt van waaruit wij met elkaar samenwerken, en werken wij nu met de bondgenoten die zich bij ons melden toe naar een governance model dat we drievoudig eigenaarschap van grond noemen naar voorbeeld van het gedachtegoed van Economy Transformers over Vrij, Gelijk & Samenleven.
De drie relaties zijn; ondernemer, gemeenschap en de grond in de bewaar-ring Grond van Bestaan. Zo menen wij de grond voor alle generaties na ons duurzaam voor sociaal, ecologisch en maatschappelijk gebruik veilig te stellen.